ศศกร วัฒนาสุทธิวงศ์ คุณค่าของบรรณาธิการคือเนื้อหา
2017-06-08 04:10:05

 

 

ภาพวัยรุ่นมากมายรายล้อมเต็มบูทสำนักพิมพ์แจ่มใส ในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติและงานมหกรรมหนังสือนานาชาติ คงเป็นสิ่งที่ทุกคนคงเคยชินเป็นอย่างดี หลายคนอาจจะไม่เข้าใจถึงความสำเร็จนี้ ชมรมบรรณาธิการไทยจึงเชิญตัวแทนจากสำนักพิมพ์แจ่มใสมาร่วมพูดคุยในงาน Editor’s Talk on Stage ครั้งที่ 2 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์

 

ศศกร วัฒนาสุทธิวงศ์ ผู้อำนวยการสายงานธุรกิจสื่อสิ่งพิมพ์ และบรรณาธิการสำนักพิมพ์แจ่มใส เล่าว่า การหาบรรณาธิการมาทำงานของที่นี่ แตกต่างจากที่อื่น เพราะไม่มีจำกัดคุณสมบัติของบรรณาธิการ ทำให้ได้บุคลากรที่มีคุณภาพจากหลายสายงาน และมีมุมมองที่แตกต่าง เช่น สัตวแพทย์ นิติศาสตร์ บริหารธุรกิจ เพราะต้องยอมรับว่าสถาบันการศึกษาในประเทศไทย มีน้อยมากที่สอนเรื่องบรรณาธิการศึกษา ที่สำคัญคือสำนักพิมพ์เชื่อว่า ความเข้าใจที่มีต่อตลาดและผู้อ่านเกิดขึ้นได้ หากบรรณาธิการผู้นั้นรักการอ่านอย่างแท้จริง เพราะสำนักพิมพ์เชื่อว่าการฝึกทำงานจากประสบการณ์คือหนทางที่นำไปสู่ความสำเร็จได้

 

ศศกร กล่าวว่า “เราเปิดรับผู้สมัครกว้างๆ ทุกคน โดยจะมีเกณฑ์อย่างเช่นสอบข้อเขียน ตามโจทย์ที่เราคิดว่าบรรณาธิการควรต้องมีหน้าที่เช่นนี้ เช่น พิจารณางาน แก้ไขงาน รวมไปถึงการตลาดและคิดโปรเจ็กต์ใหม่ๆ พอผ่านข้อเขียน เราก็จะมาสอบสัมภาษณ์เพื่อดูว่าเคมีเราตรงกันหรือไม่ เพราะแต่ละสำนักพิมพ์ก็จะมีสไตล์หนังสือของตัวเอง แต่สุดท้ายเรื่องนี้ก็คงกรองได้ระดับหนึ่ง เพราะสิ่งที่จะตัดสินว่าทำงานได้หรือไม่คือช่วงที่ทำงานร่วมกัน 3-4 เดือน”

 

ทว่าแม้บรรณาธิการหลายคนจะจบไม่ตรงสาย แต่ปัญหาที่บรรณาธิการจากแจ่มใสมองว่าน่าเป็นห่วงที่สุดก็คือ ความรอบรู้ในงานที่ทำ เพราะหลายครั้งก็พบว่าบรรณาธิการบางคนมีองค์ความรู้น้อย และไม่ได้ประเด็นต่างๆ ในเชิงลึกเท่าที่ควร ส่งผลให้การพิจารณาไม่ลุ่มลึก และไม่สามารถกลั่นกรองงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งทางแก้เดียวคือ ทีมงานที่มีอยู่ก็ต้องช่วยผลักดันและเสริมประสบการณ์ให้บรรณาธิการผู้นั้นสามารถทำงานได้อย่างมีศักยภาพ

 

อย่างไรก็ตาม ข้อดีของบรรณาธิการกลุ่มนี้ คือความคิดสร้างสรรค์และไม่ติดกรอบใดๆ เลย เพราะไม่มีประสบการณ์สอนมาเลยว่าแบบใดที่ทำงานขายดีหรือขายไม่ดี จึงนำเสนอทุกอย่างตามที่ตัวเองคิด ดังนั้น หากสำนักพิมพ์เปิดใจกว้างก็อาจจะได้งานที่แตกต่างจากที่อื่นได้

 

เมื่อได้บรรณาธิการมาเรียบร้อย สิ่งที่ตามมาคือ การคัดเลือกผลงานเพื่อตีพิมพ์ ศศกร ยอมรับว่าเรื่องนี้เป็นคำถามที่ตอบยากมาก แต่ถือว่ามีความสำคัญ สิ่งหนึ่งที่ใช้พิจารณาก็คือ การวิเคราะห์จากผลงานของสำนักพิมพ์ที่เคยประสบความสำเร็จ หากงานใหม่ๆ นั้นมีจุดร่วมอย่างน้อย 3-4 ข้อ ก็อาจจะทำให้งานนั้นประสบความสำเร็จได้ง่ายขึ้น ซึ่งแต่ละเล่มคงมีจุดเด่นไม่เหมือนกัน ซึ่งสิ่งเหล่านี้ไม่ใช่กฎเกณฑ์หรือขอบเขตที่ตายตัว แต่ถือเป็นหลักยึดในการคัดเลือกผลงานที่จะนำมาตีพิมพ์ รวมทั้งเป็นแนวทางที่บรรณาธิการจะทำงานต่อไปอยู่

 

“จริงอยู่แม้ทุกวันนี้หลายคนจะมองว่าบรรณาธิการมีความสำคัญน้อยลง เพราะนักเขียนสามารถเผยแพร่ผลงานด้วยตนเองผ่านโลกออนไลน์ แต่ระบบบรรณาธิการก็ยังมีความจำเป็นไม่เปลี่ยนแปลง ในฐานะของผู้กลั่นกรองจุดบกพร่องและแก้ไขรายละเอียดต่างๆ เพียงแต่อาจจะต้องปรับตัวพอสมควร โดยไม่ยึดติดกับรูปแบบนำเสนอ เพราะโลกได้เปลี่ยนแปลงไปแล้ว เนื่องจากคุณค่าของบรรณาธิการอยู่ที่เนื้อหาไม่ใช่รูปแบบการนำเสนอ เมื่อบรรณาธิการทำงานหนังสือมาเยอะแล้ว ต่อไปก็ต้องมาดูเรื่องตัวเลข การขายมากขึ้น ซึ่งข้อดีคือทำให้เราเห็นภาพรวมของหนังสือหนึ่งเล่มก่อนขาย คือเวลาบรรณาธิการเด็กๆ ที่เข้ามา ก็จะบอกว่าเล่มนี้สนุกมาก ดี ต้องออก โดยไม่ได้ดูปัจจัยอื่นว่า โฆษณาได้ไหม ใส่เทคนิคต่างๆ แล้วราคาขายได้หรือไม่ ถ้ารู้เขาจะสามารถสื่อสารกับฝ่ายขายได้ด้วย แต่ทั้งนี้บรรณาธิการต้องรู้ว่ากระแสจะพัดไปในทางไหน ที่สำคัญต้องคิดถึงคนอ่านและทำให้เนื้อหาสมบูรณ์ที่สุด และเตรียมพร้อมสำหรับการเปลี่ยนแปลงใดๆ ก็ตาม” ศศกรย้ำทิ้งท้าย

 

 

< Jul 2017 >
SuMoTuWeThFrSa
      1
2345678
9101112131415
1617181920
21
22
23242526272829
3031