รู้จักสมาคม

ประวัติสมาคมฯ

สมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทยเริ่มต้นขึ้นในราว พ.ศ. 2502 จากการปรึกษาหารือของบุคคลสำคัญในแวดวงการ ศึกษาของไทย ได้แก่ อ.อภัย จันทวิมล ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมสามัญศึกษา, ม.ล.มานิจ ชุมสาย แห่งองค์การยูเนสโก และนายกำธร สถิรกุล ผู้อำนวยการองค์การค้าของคุรุสภา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมและพัฒนาการอ่านและการพิมพ์ในประเทศไทยให้เจริญก้าวหน้าเช่น เดียวกับนานาประเทศ

แต่การจะก่อตั้งสมาคมได้นั้น จำเป็นจะต้องได้รับความเห็นชอบและร่วมมือร่วมใจจากผู้ประกอบการสำนักพิมพ์ต่างๆ จึงได้มีการชักชวน นายจิตต์ แพร่พาณิช เจ้าของสำนักพิมพ์แพร่พิทยา และนายชัย จิตติเดชารักษ์ เจ้าของสุริวงศ์บุ๊คเซ็นเตอร์ จ.เชียงใหม่ มาพูดคุยปรึกษากับนายกำธร สถิรกุล และร่วมกันก่อตั้งสมาคมขึ้น

หลังจากนั้นอีก 4 ปี ในวันที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2508 จึงได้มีการจดทะเบียนก่อตั้งสมาคมกับกองตำรวจสันติบาล ใช้ชื่อว่า “สมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย” มีสำนักงานอยู่ที่อาคาร 9 ถนนราชดำเนิน (ภายในองค์การค้าคุรุสภา) จ.พระนคร มีนายกำธร สถิรกุล เป็นผู้เริ่มการฯ สำนัก และดำรงตำแหน่งนายกสมาคมผู้จัดพิมพ์ฯ เป็นท่านแรก
ต่อมาใน วันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2519 ม.ล.มานิจ ชุมสาย ได้ยื่นขอจดทะเบียนเปลี่ยนแปลงกรรมการสมาคมกับกองตำรวจสันติบาล และก้าวเข้ามาดำรงตำแหน่งนายกสมาคมผู้จัดพิมพ์ฯ ท่านที่ 2 ต่อจาก อาจารย์กำธร สถิรกุล รวมทั้งเป็นตัวตั้งตัวตีในการผลักดันกิจกรรมต่างๆ ซึ่งทำให้สมาคมผู้จัดพิมพ์ฯ มีผลงานและความเป็นปึกแผ่นมากขึ้น

ม.ล.มานิจ ชุมสาย ได้บริหารงานของสมาคมผู้จัดพิมพ์ฯ อย่างต่อเนื่องมาจนถึง พ.ศ. 2525 จึงได้มีการเปลี่ยนแปลงตัวผู้ดำรงตำแหน่ง นายกสมาคมผู้จัดพิมพ์ฯ เป็นนายธรรมนูญ เรืองศิลป์ แห่งสำนักพิมพ์เรืองศิลป์ และใน พ.ศ. 2528 เมื่อ ม.ล.มานิจ ได้รับเลือกเป็นนายกสมาคมผู้จัดพิมพ์ฯ อีกครั้ง ก็ได้มีการแก้ไขกฎของสมาคม โดยกำหนดให้นายกสมาคมฯ แต่ละท่านอยู่ในตำแหน่งได้คราวละ 2 ปี และมีการแก้ไขกฎอีก ครั้งใน พ.ศ.2530 ในสมัยของนายวิริยะ สิริสิงห กำหนดเพิ่มเติมว่าผู้ดำรงตำแหน่งนายกสมาคมผู้จัดพิมพ์ฯ จะอยู่ในตำแหน่งได้คราวละ 2 ปี แต่ไม่เกิน 2 สมัย หรือ 4 ปี เพื่อให้เกิดการสับเปลี่ยนกันปฏิบัติหน้าที่และมีความเหมาะสมมากยิ่งขึ้น

ทั้งนี้สมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทยได้ก่อตั้งขึ้นเพื่อประโยชน์ในการพัฒนาวงการหนังสือในประเทศไทยให้ก้าวหน้า ทัดเทียมกับนานาประเทศ โดยมีวัตถุประสงค์สำคัญ 4 ประการ คือ

  1. ส่งเสริมการจัดพิมพ์หนังสือและจำหน่ายหนังสือที่ดี ไม่เป็นภัยต่อสังคม ให้ได้รับความนิยมแพร่หลาย และปรับปรุงมาตรฐาน คุณภาพ ตลอดจนการจัดรูปหนังสือให้ได้มาตรฐานตามสากลนิยม
  2. ส่งเสริมงานด้านการประพันธ์และงานด้านการแปล ให้แพร่หลายยิ่งขึ้น
  3. ก่อให้เกิดความสามัคคีในบรรดาสมาชิก ให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกันในด้านวิชาการ ด้านอาชีพ และด้านสังคม
  4. ทำการติดต่อประสานงานกับสมาคมผู้จัดพิมพ์ และสมาคมผู้จำหน่ายหนังสือ สมาคมและสถาบันต่างๆ ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ทั้งภายในและ ต่างประเทศ และระหว่างประเทศ เพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ ความคิดเห็น และส่งเสริมงานและความเข้าใจอันดีระหว่างกัน ทั้งนี้ไม่เกี่ยวกับการเมือง

ในระยะแรกของการก่อตั้งสมาคมผู้จัดพิมพ์ฯ นั้น มีการจดแจ้งใช้ที่อยู่ติดต่อที่คุรุสภา และเปลี่ยนแปลงที่อยู่ของสมาคมผู้จัดพิมพ์ฯ ไป ตามที่อยู่ของผู้ดำรงตำแหน่งนายกสมาคมฯ ในแต่ละสมัย จนกระทั่งเมื่อสมาคมผู้จัดพิมพ์ฯ มีความมั่นคงมากยิ่งขึ้น ในปลายปี พ.ศ.2545 จึงได้ ย้ายสำนักงานมาตั้งอยู่ที่ 83/159 ซอยชินเขต 2 ถนนงามวงศ์วาน แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพมหานคร และดำเนินงานต่อเนื่องมาจนถึง ปัจจุบัน

รายนามนายกสมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย

พ.ศ. 2508 – 2519 นายกำธร สถิรกุล องค์การค้าคุรุสภา
พ.ศ. 2519 – 2525 ม.ล.มานิจ ชุมสาย สำนักพิมพ์เฉลิมนิจ
พ.ศ. 2525 นายธรรมนูญ เรืองศิลป์ สำนักพิมพ์เรืองศิลป์
พ.ศ. 2526 นางนงเยาว์ ทวีวัฒนสาร สำนักพิมพ์รวมสาส์น
พ.ศ. 2528 ม.ล.มานิจ ชุมสาย กลับมาดำรงตำแหน่งอีกครั้งและได้แก้กฎของสมาคมผู้จัดพิมพ์ฯ ให้นายกสมาคมฯ อยู่ในตำแหน่งได้คราวละ 2 ปี
พ.ศ. 2530 นายวิริยะ สิริสิงห สำนักพิมพ์ชมรมเด็กมีการแก้กฎใหม่ให้ผู้ดำรงตำแหน่ง นายกสมาคมฯ อยู่ในตำแหน่งได้คราวละ 2 ปี แต่ไม่เกิน 2 สมัย คือ 4 ปี
พ.ศ. 2533-2535 นายสมหมาย สีมากุล แห่งศูนย์หนังสือกรุงเทพฯ แต่บริหารงานในวาระที่ 2 เพียง 1 ปีก็ขอลาออก กรรมการสมาคมผู้จัดพิมพ์ฯ จึงมอบหมายให้นายวิริยะ สิริสิงห ได้รับเลือกให้เป็น
นายกสมาคมฯ จนกระทั่ง พ.ศ. 2539
พ.ศ. 2539 – 2542 นางนิดดา หงษ์วิวัฒน์ บริษัท สำนักพิมพ์แสงแดด จำกัด
พ.ศ. 2543 – มิถุนายน 2546 นางสุวดี จงสถิตย์วัฒนา บริษัท นานมีบุ๊คส์ จำกัด (เปลี่ยนระเบียบสมาคมฯ ให้ครบวาระในเดือนมิถุนายน)
กรกฎาคม 2546 – มิถุนายน 2550 นายธนะชัย สันติชัยกูล บริษัท เนชั่น มัลติมีเดีย กรุ๊ป จำกัด (มหาชน)
กรกฎาคม 2550 – มิถุนายน 2554 นางริสรวล อร่ามเจริญ บริษัท แปลน ฟอร์ คิดส์ จำกัด
กรกฎาคม 2554 – มิถุนายน 2556 นายวรพันธ์ โลกิตสถาพร บริษัท สถาพรบุ๊คส์ จำกัด
กรกฎาคม 2556 – มิถุนายน 2560 นายจรัญ หอมเทียนทอง บริษัท สำนักพิมพ์ แสงดาว จำกัด
กรกฎาคม 2560 – ปัจจุบัน นางสุชาดา สหัสกุล บริษัท พาส เอ็ดดูเคชั่น จำกัด