5 เล่มน่าอ่าน แนะก่อนงานหนังสือใต้

ก่อนงานมหกรรมหนังสือภาคใต้ ครั้งที่ 4 ณ ศูนย์ประชุมนานาชาติ ม.อ. หาดใหญ่ ระหว่างวันที่ 25 พฤศจิกายน – 3 ธันวาคม 2560 เวลา 10.30 – 21.00 น. จะเริ่มขึ้น เรามีหนังสือที่น่าสนใจเกี่ยวกับภาคใต้มาแนะนำ

ทั้งที่เกี่ยวกับประวัติศาสตร์การตั้งถิ่นฐานของจังหวัดชายแดนใต้ ความพยายามแก้ไขปัญหาความขัดแย้งและเข้าสู่กระบวนการสันติภาพ อคติซึ่งเกิดจากความเข้าใจผิด รวมถึงงานวรรณกรรมที่ฉายให้เห็นสภาพสังคมผ่านสายตาของนักเขียนหญิงซึ่งไม่ใช่ คนมลายูท้องถิ่น

 

1. ISLAMOPHOBIA: เรียนรู้ ลบเลือนความหวาดระแวง
จรัญ มะลูลีม เขียน: สำนักพิมพ์มติชน
ราคาปก 220 บาท

ความสูญเสียที่เกิดขึ้นเป็นวงกว้างจากการก่อวินาศกรรมต่างๆ โดยเฉพาะจากการเติบโตอย่างไร้ขีดจำกัดของกลุ่มไอเอส ยิ่ง กระตุ้น ‘สภาวะอิสลาโมโฟเบีย’ หรือ ‘โรคหวาดกลัวอิสลาม’ ให้ทวีความรุนแรงมากขึ้น ทว่าการกล่าวหาโดยปราศจากความเข้าใจ และความเกลียดชังโดยไร้ซึ่งเหตุผล มิใช่สิ่งอื่นใดนอกจากส่วนดำมืดในจิตใจของมนุษย์ ดังที่ผู้เขียนได้กล่าวอ้างไว้ว่า “โรคหวาดกลัวอิสลาม แสดงให้เห็นว่ากลไกสังคมที่ผ่านการท้าทายต่อความหลากหลายยังคงทำงานได้ไม่เต็มที่ และความเลว ร้ายใดๆ ก็ตามที่มาจากใจกลางของไอเอส ก็เป็นความเลวร้ายเดียวกันกับที่ซ่อนตัวอยู่ในใจกลางของมนุษยชาตินั่นเอง”

 

2. ฉีกแผ่นดิน อิสลามและปัญหาความชอบธรรมในภาคใต้ ประเทศไทย
DUNCAN MCCARGO เขียน, ณัฐธยาน์ วันอรุณวงศ์ แปล: โครงการจัดพิมพ์คบไฟ
ราคาปก 330 บาท

หนังสือเล่มนี้ให้ภาพความขัดแย้งในภาคใต้ของประเทศไทยอย่างชนิดที่ลงลึกในรายละเอียด โดยศึกษาความขัดแย้งดังกล่าวในบริบทของความล้มเหลวครั้งแล้วครั้งเล่าของรัฐไทยในการสถาปนาการปกครองที่ประชาชนมีส่วนร่วมอย่าง มีความชอบธรรมในจังหวัดปัตตานี ยะลา และนราธิวาส ซึ่งประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวมลายู มุสลิม งานชิ้นนี้ไม่ได้มองหน่วยงานฝ่ายความมั่นคงของไทยในฐานะตัวแสดงหลักในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้ง หากแต่ในฐานะองค์ประกอบสำคัญของปัญหา ส่วนศาสนาอิสลามก็ถูกวางไว้ในฐานะเป็นแหล่งที่มาของโวหารที่กลุ่มนักรบในภาคใต้เลือกใช้ในวาระต่างๆ มากกว่าจะเป็นแรงบันดาลใจหลักของการเคลื่อนไหว เช่นเดียวกับชื่อของรายงานฉบับแรกของกลุ่มอินเตอร์เนชันแนลไครซิส (ICG) ที่ว่าด้วยความขัดแย้งในภาคใต้ หนังสือเล่มนี้เป็นการศึกษาเกี่ยวกับการก่อความไม่สงบ ไม่ใช่สงครามศาสนา

 

3. เส้นทางกระบวนการสันติภาพปาตานี
รุ่งรวี เฉลิมศรีภิญโญรัช เขียน: สำนักพิมพ์ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
ราคาปก 155 บาท

หนังสือเล่มเล็กนี้เป็นความพยายามในการรวบรวม เรียบเรียง และวิเคราะห์ความเป็นมาของกระบวนการสันติภาพในปา ตานี/ชายแดนใต้ ความริเริ่มต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการพูดคุยสันติภาพ บ้างก็ปรากฏเป็นข่าว บ้างก็ดำเนินการอย่างเงียบๆ สาธารณชนจึงมักจะไม่ได้รับทราบเรื่องราวเหล่านี้อย่างต่อเนื่อง หนังสือเล่มนี้จึงเป็นความพยายามที่จะบอกเล่าเรื่องราวให้เห็นถึงที่มาที่ไปความต่อเนื่องหรือจุดสะดุด ในแต่ละช่วงเวลาในรอบหนึ่งทศวรรษที่ผ่านมา ที่หลายฝ่ายได้พยายามที่จะก่อร่างสร้างกระบวนการสันติภาพขึ้นมา

 

4. กลางฝูงแพะหลังหัก
อุมมีสาลาม อุมาร เขียน: สำนักพิมพ์มติชน
ราคาปก 150 บาท

พูดถึงปรากฏการณ์ชีวิตผู้หญิงกับ ‘ความจริง’ และ ‘ความลวง’ ในชายแดนใต้-แผ่นดินอาถรรพ์ พวกเธอมักได้รับการโต้ตอบด้วยความเชื่อ จึงจำยอมรับผลกระทบอย่างไม่อาจปฏิเสธ บ้างก็จำใจยอมรับด้วยความรู้สึกว่าความเสียเปรียบนั้นเป็นธรรมชาติ เป็นความรักและความหวังดี บ้างก็สะท้อนวิถีชีวิตท้องถิ่นที่สอดคล้องกับหลักศาสนาและความเชื่อต่างๆ ของชาวมุสลิม หลายๆ ประเพณี พิธีกรรม จะเป็นที่แปลกตาของนักอ่านทั่วไป เพราะนักเขียนที่ไม่ใช่คนมลายูท้องถิ่นไม่สามารถเข้าถึงพิธีกรรมและประเพณีเหล่านั้นได้ เล่มนี้เข้ารอบสุดท้ายรางวัลซีไรต์ที่กำลังจะประกาศผลในอีกไม่กี่วันข้างหน้าด้วย

 

5. สี่จังหวัดชายแดนภาคใต้
สุจิตต์ วงษ์เทศ เขียน: สำนักพิมพ์ พิมพ์คำ (สถาพรบุ๊คส์)
ราคาปก 140 บาท

สรุปเรื่องทางประวัติศาสตร์ของการตั้งถิ่นฐานของผู้คนในพื้นที่บริเวณสี่จังหวัดชายแดนภาคใต้ในปัจจุบัน โดยมีการเน้นพื้นที่บริเวณจังหวัดปัตตานีเป็นการเฉพาะ เหตุผลคือ ในสี่จังหวัดภาคใต้นี้ บริเวณพื้นที่ของจังหวัดปัตตานีเป็นดินแดนที่มีหลักฐานการตั้งถิ่นฐานของชุมชนมายาวนานเก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งในภาคใต้ ผู้เขียนดำเนินเนื้อหาเริ่มต้นในทางโบราณคดีย้อนไปถึงการ ตั้งถิ่นฐานพื้นที่ดินแดนสุวรรณภูมิของมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ มีการลำดับเวลาเรื่อยมาจนถึงยุคประวัติศาสตร์ และการ เริ่มตั้งชุมชนโบราณในพื้นที่ปัตตานีปัจจุบัน เป็นความรู้ทั่วๆ ไปของรูปแบบสังคมและวิถีชีวิต จากนั้นจึงเริ่มลงมาที่เรื่องความรู้เรื่องรัฐปัตตานี การสถาปนาอำนาจรัฐในช่วงที่กรุงศรีอยุธยากำลังรุ่งเรืองมาจวบจนการเสียเอกราชของรัฐปัตตานีให้เเก่สยามใน ช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ต่อมาจึงอธิบายรูปแบบการปกครองของสยามที่มีต่อปัตตานี และจบลงที่วิธีการดำเนินการของรัฐบาล ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองอันสะท้อนให้เห็นจุดเริ่มต้นของปัญหาในสี่จังหวัดภาคใต้